Czym jest ubezwłasnowolnienie?

Email Drukuj
(4 głosów, średnia ocena 4.00 na 5)

Ubezwłasnowolnienie jest narzędziem umożliwiającym ingerencję Państwa w bardzo radykalny sposób w życie przeciętnego człowieka. Instytucję ubezwłasnowolnienia regulują przepisy prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz postępowania cywilnego. Ubezwłasnowolnienie może mieć charakter całkowity bądź częściowy. Ustawodawca wprowadził możliwość ubezwłasnowolnienia ze względu na wyjątkowe okoliczności bądź zdarzenia. Jedynym organem Państwa uprawnionym do decydowania o ubezwłasnowolnieniu oraz jego zakresie jest sąd. W ten sposób ograniczone zostały możliwości nadużywania tej instytucji. Zgodnie z obowiązującymi przepisami ubezwłasnowolnić całkowicie można osobę dorosłą mającą pełną zdolność do czynności prawnych oraz osobę, która ukończyła 13 lat[1] jeżeli nie jest ona w stanie kierować swoim postępowaniem z powodu choroby psychicznej; niedorozwoju umysłowego bądź innych zaburzeń psychicznych. Warto zaznaczyć, że pojęcie innych zaburzeń psychicznych jest szerokie i może obejmować np. narkomanię czy alkoholizm. Wobec osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie podejmowane są dalsze kroki mianowicie, sąd ustanawia opiekuna (chyba, że ubezwłasnowolniony nadal pozostaje pod władzą rodzicielską, tzn. nie ukończył 18 roku życia). Ubezwłasnowolnienie całkowite jest rozwiązaniem ostatecznym, przed wydaniem orzeczenia sąd bada wszelkie okoliczności istotne z punktu widzenia osoby wobec, której ubezwłasnowolnienie ma być orzeczone. W tym celu osoba taka podawana jest specjalistycznym badaniom na podstawie, których wydawana jest odpowiednia opinia. Dodatkowo w postępowaniu uczestniczy prokurator. Jeżeli wydane zostanie orzeczenie o ubezwłasnowolnieniu wówczas wszelkie decyzje dotyczące tej osoby podejmowane są wyłącznie przez jej opiekuna, natomiast czynność prawna dokonana przez osobę ubezwłasnowolnioną jest nieważna. Opisana wyżej instytucja ubezwłasnowolnienia całkowitego powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, w których zastosowanie mniej radykalnych środków nie odniosłoby bądź nie odniosło do tej pory oczekiwanych rezultatów. Rozwiązaniem pośrednim jest ubezwłasnowolnienie częściowe. Ubezwłasnowolnić częściowo można osobę dorosłą mającą pełną zdolność do czynności prawnych, jeżeli nie jest ona w stanie kierować swoim postępowaniem z powodu choroby psychicznej; niedorozwoju umysłowego bądź innych zaburzeń psychicznych. Jednakże różnica polega na tym, że stan zdrowia tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego, potrzebna jest natomiast pomoc w prowadzeniu spraw tej osoby, gdyż samodzielnie nie jest ona w stanie sobie poradzić. W takiej sytuacji po rozpoznaniu wszystkich okoliczności sprawy sąd ustanawia kuratora dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo. Na zakończenie warto zaznaczyć, ze sąd uchyla ubezwłasnowolnienie w momencie gdy ustają przyczyny jego ustanowienia (dopuszczalnej jest również uchylenie ubezwłasnowolnienia z urzędu).

Hanna Bukowska LL.M.




[1] Więcej o zdolności do czynności prawnych patrz artykuł XIV „Zdolność prawna a zdolność do czynności prawnych”

Comments   
  •  
  •  
  • Reply with quote
  • Quote

#14 Prawnik » 2014-04-28 17:00

Dzień dobry, długi automatycznie na Panią nie przejdą (nie mamy tutaj do czynienia z dziedziczeniem) natomiast należy ustanowić dla osoby ubezwłasnowolni onej opiekuna prawnego, który podejmie się również prowadzenia i uregulowania wszelkich spraw finansowych. Opiekunem nie musi być Pani.
Myślę, że w tym przypadku należy rzeczywiście przemyśleć sprawę ubezwłasnowolni enia.. również w celu zapewnienia prawidłowej opieki osobie chorej...
+1 +−

Prawnik

  •  
  •  
  • Reply with quote
  • Quote

#13 Natalia » 2014-04-28 12:51

Witam. Mój problem polega na tym iż moja matka od 3 lat choruje na Alzheimera. Od lutego tego roku przebywa w Zakładzie opiekuńczo leczniczym lecz jest to pobyt max do roku. Pani od spraw socjalnych w tym zakładzie namawia mnie na ubezwłasnowolni enie mamy do tego namawia mnie też Pani z opieki społecznej ale z jednoznacznym umieszczeniem mamy w domu opieki. Z chęcią bym to zrobiła bo nie wyobrażam sobie już dalszej opieki. Wyniszczyły mnie te lata strasznie. Ale do rzeczy mama ma długi i to spore. Moje pytanie brzmi: czy jej długi przejdą na mnie po ubezwłasnowolni eniu? Proszę o pomoc!
0 +−

Natalia

  •  
  •  
  • Reply with quote
  • Quote

#12 Prawnik » 2014-03-03 21:42

Witam,
współczuję Państwu niezwykle trudnej i skomplikowanej sytuacji... Rzeczywiście ktoś musi wziąć na siebie sprawy Pani Siostry. Ubezwłasnowolni enie jest wyjściem racjonalnym... tym bardziej, że stan jest bardzo poważny. Zaznaczam, że opiekunem prawnym nie musi być nikt z rodziny, sąd może wyznaczyć zupełnie inną (obcą) osobę, jeśli Państwo nie wyrazicie zgody. Jednak odpowiednią procedurę sądową trzeba będzie przeprowadzić.. . sugeruję zasięgnięcie kompletnej porady prawnej w celu podjęcia dalszych kroków i życzę wszystkiego dobrego...
+2 +−

Prawnik

  •  
  •  
  • Reply with quote
  • Quote

#11 Grażyna » 2014-03-03 11:20

Witam
mam siostre której pekł tętniak i jest ona osobą bezwładna .Szpital chce zebym siostre ubezwłasnowolni ła ,gdyż potrzebują różnych decyzji a że ona nie może nic podpisać nawet zgody dać to mam ją ubezwłasnowolni c.Mamy z męzem problem co robić bo nie chcemy brać na siebie odpowiedzialnoś ci,gdyż mamy sami dziecko niepełnosprawne ,boimy sie też tego że może przyjść do nas komornik ,ponieważ siostra ma dług alimentacyjny .Bardzo chce pomóc siostrze ale sie boje ,czeka ją operacja bo robi jej sie wodogłowie a żeby decyzję podjąć musi być opiekun prawny poradzcie co mam robić pozdrawiam i dziekuję
+1 +−

Grażyna

  •  
  •  
  • Reply with quote
  • Quote

#10 Prawnik » 2013-10-19 18:04

Dzień dobry,
szpital nie może odmówić przyjęcia w przypadku zagrożenia życia pacjenta. Rozumiem, że w tym przypadku nie chodzi o taką sytuację... jednocześnie Syn nie chce zgodzić się na leczenie. Ubezwłasnowolni enie i wyznaczenie opiekuna prawnego pozwoliłoby Państwu na swobodne podejmowanie decyzji w takim przypadku. Natomiast skoro Syn jest dorosły i w sposób dostatecznie jednoznaczny potrafi wyrazić opinię to szpital musi brać ją pod uwagę.
0 +−

Prawnik

  •  
  •  
  • Reply with quote
  • Quote

#9 Roman. » 2013-10-15 16:53

Mamy syna upośledzonego umysłowo w stopniu znacznym (25l)i nie jest ubezwłasnowolni ony ,czy szpital może odmówić w tym przypadku przyjęcia na oddział lub do zbiegu?
0 +−

Roman.

  •  
  •  
  • Reply with quote
  • Quote

#8 Prawnik » 2013-06-23 16:33

Witam, nie ma możliwości aby przeprowadzić postępowanie o ubezwłasnowolni enie bez wiedzy i uczestnictwa osoby której to dotyczy... Nie można nikogo odizolować (w tym przypadku ubezwłasnowolni ć) bez decyzji sądu. Ryzyka nie da się zatem całkowicie wyeliminować. W ramach prewencji można jeszcze powiadomić policję o potencjalnym zagrożeniu...
+2 +−

Prawnik

  •  
  •  
  • Reply with quote
  • Quote

#7 Ola » 2013-06-18 20:19

A co można zrobić w wypadku gdy istniej niebezpieczeńst wo, że osoba, która chce się ubezwłasnowolni ć jest na tyle niebezpieczna, że może zrobić krzywdę osobom z nią mieszkających jak dowie się o takim postępowaniu?;(
+1 +−

Ola

  •  
  •  
  • Reply with quote
  • Quote

#6 Guest » 2013-01-28 10:12

Witam, sam test nie wystarczy. Oczywiście będzie mocnym argumentem ale postępowanie o ubezwłasnowolni enie jest procesem bardzo złożonym...
+1 +−

Guest

  •  
  •  
  • Reply with quote
  • Quote

#5 Guest » 2013-01-25 12:00

Mam pytanie. Czy na podstawie testu na narkotyki gdzie pozytywnie wyszła marihuana mozna ubezwłasnowolni ć osobę pełnoletnią.?
−1 +−

Guest

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież